მშობლიური ენა როგორც ეროვნული სიმდიდრე – მეგრული და სვანური ენის კონსტიტუციური აღიარების აუცილებლობა

თუმცა ქართული ცივილიზაცია მხოლოდ ერთი ენის ფარგლებში არ არსებობდა. ქართველურ ენათა ოჯახი აერთიანებს ქართულს, მეგრულს და სვანურს — სამ ცოცხალ, ისტორიულად ჩამოყალიბებულ ენას, რომლებმაც საუკუნეების განმავლობაში შეინახეს ეროვნული მეხსიერება, ფოლკლორი და იდენტობა.

ამ რეალობიდან გამომდინარე, დგება საკითხი:
მიზანშეწონილია თუ არა მეგრულსა და სვანურს მიენიჭოს მშობლიური ენის სტატუსი?

პასუხი ცალსახაა — დიახ.

მნიშვნელოვანია მკაფიოდ განვასხვავოთ სახელმწიფო ენა და მშობლიური ენა. საქართველოს სახელმწიფო ენა არის და უნდა დარჩეს ქართული. ამასთანავე, ქართველების მშობლიური ენების კონსტიტუციური აღიარება — ქართული, მეგრული და სვანური — არ ქმნის პოლიტიკურ ან სამართლებრივ რისკს, არამედ ასახავს რეალურ კულტურულ მდგომარეობას.

საგანმანათლებლო თვალსაზრისით, ოპტიმალურია შემდეგი მოდელი:

• სწავლა იწყება ქართული ენით, როგორც საერთო სახელმწიფო და საკომუნიკაციო ენით;

• დაწყებითი კლასებიდან ეტაპობრივად, მშობლიური ენისა და ლიტერატურის ფარგლებში, მოსწავლეს ეძლევა მეგრული და სვანური ენის საფუძვლები — სურვილისა და რეგიონის მიხედვით.

მსგავსი პრაქტიკა წარმატებით მოქმედებს მრავალ ევროპულ სახელმწიფოში და ითვლება კულტურული მდგრადობის უმნიშვნელოვანეს ინსტრუმენტად.

მშობლიური ენის დაცვა არ არის წარსულზე მიჯაჭვულობა. ეს არის ინვესტიცია მომავალში — განათლებულ, თვითშეგნებულ და მრავალფეროვან საზოგადოებაში. ენა, რომელსაც სახელმწიფო ცნობიერად უვლის, არასდროს იქცევა დაყოფის მიზეზად; ის ხდება ერთიანობის საფუძველი.

მეგრული და სვანური ენების დაცვა ნიშნავს ქართული ცივილიზაციის სრულყოფილად შენარჩუნებას.